Sağlık.net

Hastalıklar

Stres: Nedir, stres testi, stres anında vücuttaki değişiklikler, yol açtığı sorunlar ve stresle başa çıkma yolları

  • Delicious

STRES NEDİR?

Stres, çok duyduğumuz, herkesin hayatı boyunca karşılaştığı bir durumdur. Kişinin çevreyle uyumunu bozar ve kapasitesini zorlar. Herkes streste olup olmadığını anlayabilir. Stresi tanımlamak gerekirse, bireyin kendisini rahatsız eden bir ortamda organizmanın verdiği cevaptır. Vücut, stresli halde her duruma aynı tepkiyi vermez. Yani güzel bir olayla da karşılaşsa, kötü bir olayla da karşılaşsa her iki duruma da adaptasyon (uyum) göstermek zorundadır.

Stressiz bir insan yoktur. Çünkü insanlar çevrede olup bitenlere tepki verirler. Eğer stres hiç yoksa kişi tepki veremez. Çünkü enerjisi yoktur. Bu da ölüm demektir. Bu yüzden stres hayatın bir parçası olarak kabul edilmektedir. Bunun tam tersi bir durumda, yani aşırı streste de insan yaşayamaz. Çünkü aşırı bir şekilde enerjisini sarfetmektedir. Bu yüzden olması gereken düzeyde stres olmalıdır.

Stres zihnimizi ve fiziksel gücümüzü azaltabilir. Hayata negatif yönüyle bakar, karamsar bir ruh hali alırız. Bu stresin olumsuz tarafıdır. Olumlu stres ise, amaca ulaşırken kendi potansiyelimizi yeterince kullanmamızı ve bu doyumu hissetmemizi sağlar. Bu yüzden kendimiz için yoğun ve uzun olmamak koşuluyla bir miktar strese ihtiyacımız vardır.

Stresli olup olmadığınızı anlamak için şu sorulara verdiğiniz cevapların çoğunun evet olması gerekir:

  • Sürekli yorgun bir haldemisiniz? Sabahları yorgun bir halde mi kalkıyorsunuz?
  • Kendinizi sinirli, endişeli ya da panik halinde mi hissediyorsunuz?
  • Başkalarına karşı tahammül gösteremiyor musunuz?
  • Bir konuya yoğunlaşmakta güçlük mü çekiyorsunuz?
  • Uyku probleminiz var mı?
  • Genelde baş ağrısı çeker misiniz?
  • Daha önce yaptığınız işlerden zevk almıyor musunuz?
  • Kendinizi önemli biri değilmiş gibi mi görüyorsunuz?
  • Neşesiz ve depresif bir halde misiniz?
  • Soğuk algınlığına sık yakalanıyor musunuz?
  • Dinlenmek için herhanbi bir madde kullanıyomusunuz? (içki, sigara, uyuşturucu)
  • İştahınızda artma var mı?
  • Çabuk mu sinirleniyorsunuz?

STRES ANINDA VÜCUTTAKİ DEĞİŞİKLİKLER

Günümüzde stresin bir çok sağlık problemine yol açtığı bilinmektedir. Stres anında beyinden vücuda savaş ya da kaç mesajı gelir. Bu sırada kalp daha fazla enerji üretmek için besinleri daha hızlı pompalar ve kalp daha hızlı atmaya başlar. Oksijen miktarını arttırmak için solunum hızı artar ve kan damarları genişler. Bir çok kişinin farkettiği bir durum olan göz bebeklerinin büyümesi gerçekleşir. Dalak daha çok kan üretir ve karaciğer kana daha fazla glukoz (şeker) üretir. Sindirim hızı yavaşlar.Böylece enerji beyin ve kaslar tarafından kullanılır. Bu durum uzun düre devam ederse vücuda zarar vermektedir.

STRES NE GİBİ SORUNLARA NEDEN OLUR?

Stres anında fazla enerji tüketildiğinden birey kendini güçsüz, yorgun ve endişe içinde hisseder. Daha sonraları kişi uyku problemi çekmeye başlar. Sinirli ve çabuk heyecanlanan biri olur. Konsantrasyon kaybı yaşar ve dikkatini toplayamaz. Daha önce yaptığı ve kolay olan işleri yaparken güçlük çeker. Yani kendi işini kendisi zorlaştırır. İş performansı olumsuz yönde etkilenir ve düşer. Madde bağımlılığı görülür ve içe kapanmaya başlar. Kendini rahat hissedemez. Panik ataklar ortaya çıkar.

Ayrıca kalp hızı artar ve ateş basması görülür. Çarpıntı başlar. Baş ağrısı, nefes darlığı, hazımsızlık ve yutkunma zorluğu ortaya çıkar. Mide bulantısı ve iştah kaybı dolayısıyla da kilo kaybı ortaya çıkar. Cinsel fonksiyonlarında değişiklik olur. Vücut direnci düşer ve sık sık soğuk algınlığına yakalanır.

Bunların dışında vücutta tuz tutulmaya başlanır. Böylece tansiyon gerektiğinde yükseltiliyor. Tansiyonun artması kalbin yorulmasına nedne olur. Vücut direncini arttırmak için stres hormonu (kortizol) salgılamaya başlar. Enerji sağlamak için yağ harcandığından kandaki kolesterol ve yağ miktarı artmaya başlar. Bu da kalp damar hastalıklarının oluşumuna zamin hazırlar.

Stresli zaman uzadıkça kas ve kemiklerde kayıp başlar. Şeker hastalığı görülebilir. Çünkü stres hormonu kan şekerinin dengesizi bozmaya ve pankreasa yük bindirmeye başlar. Pankreas kan şekerini dengeleyecek hormonlar ürettiğinden harap olursa şeker düzeyi de değişir.

STRESLE BAŞA ÇIKMANIN YOLLARI

Stresle başa çıkabilmenin en önemli yollarından birisi zamanı ele almaktır. Yani düzenli bir şekilde herşeye vakit ayırmak gerekir. Sadece ders, iş veya mecburi işler değil, beslenme, çeşitli aktivite, eğlence, egzersiz gibi konulara da vakit ayrılmalıdır. Fiziksel bir aktivitede bulunmak, egzersiz yapmak, vücudun fizyolojik şartlarını düzene sokmaktadır. Kalp daha rahat oksijen gönderir, bireyin zindeliği ve gücü artar. Stres hormonlarından kurtulmak kolaylaşır. Bu egzersizlerin yanında gevşeme hareketleri yapılması bedenin rahat bir şekilde kontrol edilmesini sağlar. Bunun için bir uzmandan yardım almak en iyisidir. Çünkü yapılması gereken egzersiz hareketlerini size iyi bir şekilde aktaracaktır. Bunun dışında beslenmeye dikkat edilmelidir. Kahve, çay, kola gib içecekler stresi arttırır. Bitki içecekleri, meyve suları daha çok tercih edilmelidir. Hem enerji düzeyi hem de strese karşı oluşacak tepkiler düzeltilir.

Kişilerle olan ilişkileri ve sosyal etkinlikleri geliştirmek de stresi azaltmanıza büyük katkı sağlayacaktır. Karşıdaki kişiyle tartışırken sorumluluğu ona yüklemek yerine kendi üstüne almak daha olumludur. Farklı bir şeyler denemek de kişiyi rahatlatan aktivitelerdir. Örneğin imaj yenileyerek, konsere giderek, yürüyüş yaparak ortamın oluşturduğu stresten uzaklaşmaya katkı sağlar.

Kişinin kendisi ya da bir başkası hakkında sürekli olumsuz düşünmesi durumu daha da kötüleştirir. Örneğin iş veya okulda düşük bir performans gösteren bir kişi, bundan sonraki bütün olayların da böyle gerçekleşeceğini düşünmek yerine, daha iyi olabilirim diye düşünmesi kendisine pozitif olarak yansıyacaktır. Ayrıca bir problemi çözmek için bazı metodlardan faydalanılabilir. Bunun için; stres neden oldu, çözüm yolları nelerdir, sorunu sadece ben mi sorun olarak görüyorum gibi sorularla problem kontrol altına alınabilir.

Bir çok kişi streste kurtulmak için başka yolları seçer. Bunlar kesinlikle faydasızdır. Madde bağımlılığı, kontrolsüz bir şekilde alışveriş yapma, aşırı tepksi gösterme, herşeyi içine atmak, içine kapanmak, aşırı yemek yemek streste etkili olmayan yöntemlerdir. Bunlar tam aksine vücudun dengesini daha da bozmaktadır.


Tagged , , , , , , , , ,

İlgili Yazılar

22 Yorum

  1. Mehmet06 Kasım 2016 at 10:30Reply

    Merhaba ben Mehmet. Yaşım 28. Stresin ciltteki sivilceler ile bir bağlantısı var mı? Biraz bilgi verebilirseniz sevinirim.

  2. Esra02 Ekim 2016 at 10:55Reply

    15 yaşındayım. Hayattan bıktım. İntihar günah diye intihar edemiyorum.

  3. Elif26 Eylül 2016 at 21:57Reply

    Merhaba ben 13 yaşındayım. Bu yaşta stres benim neyime bilmiyorum ama yazacağım. Ben hem hafızlık yapıp hem de okula gidiyorum. Programım çok yoğun değil ama bu ay gerçekten her şey çok kötü oldu. Artık ezber yapmak için geceleri uyumayıp sabahlıyorum ve sabah da hep uyuyorum. Göz altlarım mosmor ve bu ay kan testine gittim ve kansızlık çıktı. Sabahladığım her gün o kadar çok başım ağrıyor ve midem bulanıyordu ki sürekli ağrı kesici alıyordum. 20-26 gün içerisinde diyet yapmadığım halde 6 kilo verdim. Yemek yerken her lokmamda kilo aldığımı hissedip yemek yemeyi en aza indirdim. Ezber yapmayı çalışırken stresten adet olmadım. Bu sene TEOG olduğu için çok korkuyorum aynı zamanda yeni bir okula geçtim ve hiç kimse bana iyi davranmadı yani yalnızım. Ailem ezber yapmazsam diye sürekli beni tehdit ediyor ve tüm bunlar yetmiyormuş gibi çok değer verdiğim bir insan (ilk aşkım) bir anda sebepsizce benimle konuşmayı kesip gidiyor. Şimdi herkes senin durumundan daha kötüleri var diyecek belki ama arkadaşlar acılar asla karşılaştırılmamalıdır. Acı, acıdır derecesi olmaz. Sonuçta her türlü acı seni üzer, öyle değil mi ?

  4. Zehra07 Eylül 2016 at 20:32Reply

    2 ay sonra 18’ime gireceğim ve bu yaşta hayattan bıktım. Sürekli ailemle kavga ediyoruz. Beni çok bunaltıyorlar. Hiçbir şeyden zevk alamıyorum. Kimseyle konuşasım gelmiyor. Ne yapabilirim?

    • Yusuf17 Eylül 2016 at 17:10Reply

      Kendinden daha kötü durumdakilere bak. Ailenle kötü geçinmen, kötü bir hayatın olduğunu göstermez. Hiç ailesini görmemiş olan da var.

  5. Meryem12 Mart 2016 at 16:26Reply

    “Stres ne gibi sorunlara neden olur?” kısmı baştan aşağıya beni anlatıyor. Aklımdan sadece beni strese sokucak şeyler geçiyor. Ben Fransa’da yaşıyorum. Bu sene ramazanda sınavımız var. Sabah akşam bunları düşünerek strese giriyorum. Sabah kalktığımda kendimi çok güçsüz hissediyorum. Başım ağrıyor, ateşim çıkıyor, vücudum terliyor ve derslere konsantre olamıyorum. İçine çok kapanık biriyim. Hep böyleydim. Okuduklarıma göre bu hastalığı daha da çok arttıyor. Ben 14 yaşındayım. Bu hastalığı nasıl yenebilirim? Önerileriniz nelerdir?

  6. Tugce tıknas26 Ocak 2016 at 15:29Reply

    Ben de sözlendim. İş stresi, okul stresi bir yandan maddi stres derken adet olamıyorum. Birden 6-7 kilo aldım. Aşırı sinirli, alıngan, duygusal ve mutsuz hissediyorum. Ne yapmalıyım?

  7. Sena28 Aralık 2015 at 15:58Reply

    Arkadaşlar 17 yaşındayım. Stres hastalığına yakalandım mı bilmiyorum ama belirtilerin çoğu var. 2 senedir bir ilişkim var aramız bozulunca modum düşüyor. Hiçbir şey yapasım yok çabalamaktan yoruldum. İnsanları memnun etmeye çalışmaktan yoruldum. Mutlu olmak istiyorum mutluluğum en fazla 2 saat sürüyor. 1 gün boyunca mutlu olduğumu hatırlamıyorum. 2 buçuk senedir kalbim sıkışıyor, sinirden çeneme ağrı giriyor. Bazen her şeyden bıkkınlık var saçlarım dökülüyor stresten. Ne kadar stresi atmaya çalışsam da çıkaramadım hayatımdan ne yapmam lazım?

  8. Arzu10 Aralık 2015 at 21:01Reply

    Yazılan yazıları okudum ve dikkat ettim genelde yaş 15. Gençler bu yaşadığınız ergenlik olmasın?

    • Hayal05 Eylül 2016 at 05:35Reply

      Bence de.