Vücuttan uzaklaştırılması gereken maddeler, ürik aside dönüştürülerek atılır. Ürik asit, pürin denilen madddelerin yıkım ürünüdür. Özellikle protein yapısındaki maddelerin atım şekli olan ürik asidin, atılmasında bir sorun varsa ya da çok fazla üretiliyorsa bu madde vücutta birikir. Kanda bulunan miktarı artar. Ürik asidin eklemlerde birikmesi sonucu burada iltihap oluşur. Bu soruna gut hastalığı denir.
Gut hastalığı,romatizmal bir hastalıktır. Diğer hastalıklardan farklı olarak zaman zaman ortaya çıkar. Sıklıkla ayak baş parmağındaki iltihapla kendini gösterir. Müzmin bir hastalık olan gutun, kesin tedavisi yoktur.
Erkeklerde kadınlara oranla daha fazla görülür. Gut hastalığı, en çok 40-65 yaş arasında ortaya çıkar. Kadınlarda genelde menopoz döneminden sonra görülür. Gençlerde görülmesi çok düşük bir ihtimaldir.
Hastalığın nedeni, ürik asit miktarının kanda ve dokularda artmasıdır. Bu ürik asit miktarının artmasında bazı faktörler rol oynamaktadır. Vücutta ürik asit üretimi aşırı derecede artmıştır ya da ürik asidin böbreklerden atılmasında bir bozukluk vardır.
Kronik böbrek iltihabı olanlarda, idrar söktürücü ilaç kullananlarda, kandaki ürik asit miktarı artar. Bazı hastalıklar, gutun ortaya çıkmasına neden olur. Bunlar; şeker hastalığı, yüksek tansiyon, şişmanlık gibi…
Kalıtsal faktörler, (soya çekim) bir çok hastalıkta olduğu gibi, gut hastalığında da önemli bir faktördür. Doğuştan gelen bazı hastalıklar gut için bir risk faktörüdür. Erkeklerde daha çok görülür. Yaş ilerledikçe gut görülme riski artar.
Beslenme tarzı daha önceleri önemli bir neden olarak görüldüyse de, günümüzde, bunun hastalığa yakalanma riskinde fazla bir artış gösterdiği saptanamamıştır. Fakat alkol ve sigara kullanımı guta neden olabilir. Şişmanlık gut hastalığı riskini arttımaktadır.
Gut hastalığı ataklar halinde gelir. İlk atak şiddetlidir. Eklemlerde ağrı ve şişme olur. Özellikle ayak baş parmağında görülür. Parmak, çok hassaslaşır, şişme, kızarıklık ve ağrı hissi uyanır. Gece ya da sabaha karşı, uykudan uyandıracak kadar rahatsız edici bir ağrıdır.
Ataktan sonra, hastalık, herhangi bir belirti vermeden devam eder. Sadece yapılan testlerle, kandaki ürik asit miktarının yüksek olduğu saptanır. Bu durum, başka atak geçirene kadarki, yani iki atak arasındaki, ara dönemdir.
Eklemlerde, tuz kristalleri biriktiğinden, hareket kısıtlanması görülür. Ayrıca şekil bozuklukları, eklemlerin görevini yapamaması gibi durumlar ortaya çıkar. Bu tuz kristalleri, deri altında, avuç içinde, parmak uçlarında da şişliklere neden olur. Bir zararı yoktur. Fakat çok büyük olduğu durumlarda alınması gerekebilir.
Öncelikle uzman bir hekime başvurmalısınız. Sağlık ocakları, bunun için yeterli olmayabilir. Gut hastalığının olduğunu düşündürecek durum, kanda ürik asit miktarının yüksek olmasıdır. Yapılan testlerde bu durum saptanır fakat ürik asit miktarının yüksek olması, gut hastalığının olduğu anlamına gelmez. Bunun dışında gut tanısı koyduracak özel bir kan testi yoktur.
Film çekimi de şişliklerin görülmesini sağlar. Fakat kesin tanısının konması için, eklemlerden alınan sıvıda, ürik asit kristallerinin varlığını tespit etmek gerekir. Bu eklem sıvısı, şişmiş ve ağrılı olan eklemden alınır.
Gutun tedavisi, hastalığın evrelerine göre farklılık gösterir. Örneğin bazı dönemlerde, sadece kanda ürik asit yüksektir ve atak yoktur. Bu durumda kandaki ürik asit miktarını azaltıcı ilaçlar hastaya önerilir. Yapılan tedaviyle ürik asit yapımı azaltılır ya da atılımı arttırılır. Bu ilaç tedavisi hasta için çok uygun bir yöntemdir.
Sık atak geçiren yani şiddetli gut hastası olanlar için uzun süreli tedavi gerekir. Yine ilaç tedavisi bu hastalar için uygundur. Gut hastası olanların, bol su içmesi gerekir. Böylece tuz kristallerinin çözünmesi arttırılır. Böylece böbrek taşı oluşmasının da önüne geçilir. Ayrıca mutlaka diyet yapılmalıdır. Deniz ürünlerinden, hayvansal yağlardan kaçınmanız gerekir. Sizin için en uygun diyet programı, doktorunuz tarafından belirlenecektir.
Bunların dışında, gut hastalarının aspirin türü ilaçları kullanmaması gerekir. Rastgele alınan bu tür ilaçlar, gut hastalarına çok zararlıdır.
Uygun tedavi seçildikten sonra, artık hastanın düzenli bir şekilde kontrole giderek, yapılan çeşitli testlerle, hastalığın seyri hakkında bilgilenmesi gerekir.
Ayrıca kırmızı etten uzak durmak, tansiyon ve kolesterolü normal sınırları içinde tutmak, ideal kiloda olmak ve diyet yapmak, guttan korunmak için yapılması gerekenlerdir.
Tagged aspirin türü ilaçlar, ayak baş parmağı, Beslenme tarzı, eklem sıvısı, gut görülme riski, gut hastalığı nedenleri, kalıtsal faktörler, Kronik böbrek iltihabı, Menopoz dönemi, tuz kristalleri, ürik asit
Ders için çok gerekli bir metindir; hele de sağlık okuyanlar…
Herkese tavsiye ederim.
Sağlık dersi için çok gerekli bir yazı; hazırlayanlara teşekkürler…
Bugün babamın gut hastası olduğunu öğrendik, çok korktuk çünkü ismi çok ürkütücü ama şanslıyız ki internette karşımıza ilk sizin yazınız çıktı; çok rahatladık. teşekkür ederiz, emeğinize sağlık…
Gerçekten gut hastaları için yazılmış güzel bir metin. Ayrıca Amerika’da yapılan araştırmalara göre gazlı içecekler (kola böbreğin işlevselliğini bozduğu için) ve baklagiller de buna faal etken sayılıyor. Ayrıca iyice araştırılsa çok yağlı ürünler ki bu hep göz ardı edilen bir besin susam yağı tahin de oldukça önem arzeder. 2006 yılında yakalandığım hastalık beni 7.8′lik ürik düzeyi ile ve de sağ ayak baş parmağımda oluşmakla ilk kez tanışmış oldum. Önceleri bunu kabullenemedim ama kontrol altına alınca problem yaratmadı. Ama çok önemli bir hastalık çünkü dikkat edilmezse hastalığın ilerleyen aylarda veya yıllarda böbreklerimizi iflas durumuna getirebileceği söz konusu! Ne diyelim Allah daha kötüsünden korusun:)
Gerekli ilaveler için çok teşekkür ederim kardeşim. Bilgi ve tecrübe paylaşarak çoğalıyor.
Eklem ağrısından doktora gittim. Ürik asit değerim 8.32 çıktı. Normal değer 0-7 arasıdır. Doktor gut hastasısın dedi. Bir sürü şey saydı yemeyeceksin, dedi. Bittim dedim ve internetten araştırdım. Bu sayfada hastalık ile ilgili bilgileri yazanlar aydınlatıcı yazmışlar, ellerine sağlık. Fazla korkulacak bir hastalık değilmiş. Dikkat ederek başa çıkılır.
Tahlillerde bu değerler çıkmadı ancak hiçbir sebep yokken sol ayak baş parmağımın şiddetli ağrısı bu belirtiyi gösteriyor. Hayırlısı bakalım gözlemleyeyim.
Kesinlikle çok güzel anlaşılır bir şekilde anlatılmış. Emeğinize sağlık, çok teşekkürler.
Bende de ürik asit değeri 8.6 cikti ama hiç bir yerimde şişlik yok. Gece yattiktan 2 saat sonra sol kalçamla belim arasinda dayanilmaz bir ağri basliyor, sabahlara kadar uyuyamiyorum. Gitmediğim doktor kalmadi.Çaresizim, çaresiz…
mehmet kardes;
böbrek taşınız olabilir, ürik asit böbreklerde birikebilir.
Bence de çok kötü bir hastalık, ne diyelim Allah yakalanana acil şifa versin.
O zaman başarılar.
Sanırım bende de belirtileri başladı, yaşım 30 fakat bu yaşa bakmıyor. Ağırlıklı olarak diz kapaklarında başlıyor sonrasında baş parmak ve geçiyor ya da başka yere geçiyor. Dayımla konuştum aynı olay onun da başına gelmiş şimdi yediğine içtiğine dikkat ediyor. Yukarıdaki yazılanlar için teşekkürler biraz da olsa rahatladım fakat kesin bir tanı için doktora gitmeliyim, teşekkürler.
Boyum 1,70, kilom 114. Ayak parmaklarımın altınada da sert bir bölge var adeta altına küçük uzun bir yastık konmuş gibi.
Muntazaman kontrollerimi yaptırıyorum. Şeker 120-140, kolesterol ve diğerlerinde anormal bir yükseklik yok ama hepsi üst değerlerde.
Yazınızı okudum, eti keseceğim. Sorum peyniri de kesmeli miyim? Teşekkür eder saygılarımı sunarım.
Allah razı olsun, okuduk, bilgilendik.
Çok sağolun, çok teşekkür ederiz. Elinize sağlık.
Teşekkürler. Sanırım bende de gut hastalığı var. Ürik asit değerim normal çıkıyor ama bütün belirtiler bende var. Ne yapmalıyım?
Çok sağolun. Benim dayımda vardı. Doktora gittik. Tedavisi sürüyor:/
Selam, benim de sanırım gut hastalığım var. Maalesef belirtiler aynı.
Kulak memelerinde sivilce benzeri veya hafif sertlik / kızarıklıklara dikkat. Ellerde ani kaşıntı ve kabarma, sertliklerede dikkat. Bunlarda belirtilerden bazıları.
Sonunda gut atak oldu.sol ayak baş parmağım kızardı şişti.Gece sabaha karşı yüksek ağrı.geçmişte yenen salam sosis etli yemekler.Etsuyu corba.balık,verdiğiniz tabloyu tamam lıyor.
bakliyat bezelye çok yiyorum artık keseceğim
tahlillerim
şeker 277
kolesterol LDL 168
ÜRİK ASİT 5,4
LİPAZ 62
CRP 7,8
KİLO 107
BOY 1,68
YAŞ 74
NASIL ZAYIFLIYACAĞIM BİLMEM.
Kısa ve iyi bir özet olmuş.
Çok teşekkür ediyoruz sayın hocam. Kısa ve net açıklamışsınız. İki sene önce öğrendik annemizin gut hastalığı olduğunu. İki sene herşey dediler gut demediler. Ankara’ da ortaya çıktı.
Gut hastalığı olanlar atak başlayıp şişlik olunca tedaviye yardımcı ağrı azaltıcı şişliği azaltan bir yol var mı?