Sağlık.net

Hastalıklar

Kansızlık (Anemi): Nedenleri, belirtileri, tanısı ve tedavisi

  • Delicious

KANSIZLIK (ANEMİ)

Kanda kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar) bulunur. Bu kan hücrelerinin yapısında oksijenin taşınmasını ve bu hücrelerin kırmızı olmasını sağlayan hemoglobin bulunur. Nefes alırken akciğerdeki oksijen, bu hemoglobinin yapısına bağlanarak taşınır. Bu hemoglobinin kanda bulunması gereken miktarın altında olması sonucu kansızlık (anemi) ortaya çıkar. Bu olması gereken minimum değerler erkekte 13 g/dl, kadında ise 12 g/dl dir. Bunlar dünya sağlık örgütünün belirlediği değerlerdir. 6 yaşa kadarki çocuklarda 11 g/dl, 6-15 yaş arasında ise 12 g/dl’nin altında olması kansızlığın göstergesidir.

Dünyada kadınlarda görülme sıklığı yüzde 30-40, erkeklerde yaklaşık yüzde 20′ dir. Bu kansızlıklar arasında en çok görülen demir eksikliği anemisidir. Anemi hastalarının yaklaşık yüzde 90’ında görülür.

DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ

En sık görülen beslenme yetersizliği vücuda yetersiz demir alımıdır. Demir kandaki hemoglobine bağlanır ve oksijenin taşınmasına yardımcıdır. Genelde bebeklik döneminde ortaya çıkan bir durumdur. Dünyada en çok karşılaşılan kansızlık çeşididir. Çocukluk ve ergenlik döneminde de sık karşılaşılan bir rahatsızlıktır.

NEDEN DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ OLURUZ?

Demir alımında eksiklik: Hamilelikte ve emzirme döneminde demir daha fazla gerekir. Yeni doğan çocukların ek demir alımına ihtiyacı vardır. Bu dönemde büyüme fazla olduğundan anne sütü ya da inek sütü bebeğin ihtiyacını karşılayamamaktadır. Anne sütünün yanında demir ihtiyacını karşılayacak besinler ya da demir ilaçları verilebilir. Ergenlik döneminde de bu ihtiyaç artmaktadır. Ekonomik düzeyi yeterli olmayan ailelerde, beslenme yetersizliği sonucu bu durum ortaya çıkabilir. Uygulanan yanlış rejim, et yememek, hazır gıdalarla beslenmek demir eksikliği anemisi nedenlerindendir.

Demir emiliminde yetersizlik: Bazı hastalıklar sonucu demirin bağırsaklardan vücuda emilmesi yetersiz olabilir. Kronikleşmiş bağırsak hastalıkları, mide ameliyatları, sindirim bozuklukları sonucu demir alımı yavaşlar.

Kanamalar: Bağırsak hastalıkları ya da geçirilen hastalıklar sonucu kanama olabilir. Ayrıca adet döneminde fazla miktarda kan kaybedilir. Diyetle demir alımı yetersiz kalır. Ek demir beslenmesine ihtiyaç vardır. Yoksa bu kan kaybı sonucu kansızlık ortaya çıkar. Sindirim sistemi sorunlarında, ülseri veya kronik gastriti olanlarda kanama sonucu demir eksikliği anemisi oluşabilir.

Bunlar dışında nadir de olsa kansızlığa neden olabilecek durumlar vardır. Alyuvarların idrarla atılması, sürekli aspirin kullanmak, parazitler, kurşun zehirlenmeleri gibi.

KANSIZLIK (ANEMİ) BULGULARI NELERDİR?

Demir eksikliğinde vakaların çoğunda bir belirti görülmez. Yapılan kan tahlilleri sonucu teşhis konabilir. Eğer hastalık ilerlemiş ve şiddetli ise halsizlik, solukluk, yorgunluk, iştahsızlık, kabızlık gibi durumlar oluşur. Fiziksel bir aktivite sırasında çarpıntı, nefes almada güçlük, çabuk yorulma hastalığın şiddetine göre ortaya çıkar. Hastalar pika toprak ya da kil gibi yiyecek olmayan maddeleri yemek ister.

Bunlar dışında şu belirtiler olabilir:

  • baş dönmesi, kulak çınlaması,
  • ağız kenarında çatlaklar,
  • tırnakların kaşık şeklini alması, çatlaklar oluşması,
  • dilde kızarma, çatlak ve kabarcık oluşumu,
  • yutarken zorlanma, ağrılı yutma,

Demir eksikliği olan çocukların yürümesi, oturması, konuşması gecikir. Bu çocuklarda davranış bozukluğu ortaya çıkar ve öğrenme güçleşir. Bağışıklık sistemi zayıflar ve hastalığa yakalanma ihtimali artar.

KANSIZLIK (ANEMİ) TANISI

Yapılan fizik muayene, hastanın doktora anlattıkları ve kan tahlilleri sonucu tanı konur. Alyuvarlar mikroskobik olarak incelenir. Kan hemoglobini, serum ferritin düzeyi, demir bağlama kapasitesine bakılır. Zor değildir fakat bazı hastalıklarla (örneğin akdeniz anemisi) karıştırılabilir. Bu yüzden dikkat edilmelidir.

KANSIZLIK (ANEMİ) TEDAVİSİ

Demir eksikliği tedavisinde uygulanan yöntem ağızdan demir ilacı verilmesidir. 2 ay sonra hasta normale döner ancak demir depolarının doldurulması için uzun bir süre daha demir tedavisi uygulanır. Bu tedavi bir yıla kadar çıkabilir. Bebeklerde şurup ya da damla yoluyla ilaç verilir. Dışkı koyulaşır. Dişler de siyahlaşma olabilir ama geçicidir. İlaç alımı aç karnına ya da öğün arasında olmalıdır. Çünkü böylece demir daha iyi emilir. Ayrıca C vitaminiyle beraber ilacın verilmesi emilimini arttırır. Süt ve süt ürünleriyle beraber alınması sakıncalıdır. Demirin emilimini azaltır.

Bağırsaklarında emilim bozukluğu olanlar ya da hap kullanmak istemeyenler için kalçadan iğneyle demir enjekte edilir. Yan etkileri fazladır ve doktor tavsiyesine göre uygulanmalıdır. Bu yan etkiler: Bulantı, kusma, ishal gibi sorunlardır. Kalçadan yapıldığında alerji, ağrı, yanma gibi durumlar ortaya çıkabilir.

DEMİR HANGİ BESİNLERDE BULUNUR?

BEBEKLERİ DEMİR EKSİKLİĞİNDEN KORUMAK İÇİN NELER YAPILMALIDIR?

  • Bebeklerinizi demirden zengin gıdalarla besleyin,
  • İlk 6 ay anne sütüyle besleyin. Erken doğum yaptıysanız 2. aydan sonra ek demir takviyesi yapabilirsiniz. Normal doğum yapanlar ise 4. aydan itibaren demir takviyesi yapabilirler,
  • Günde yarım litreden fazla süt, demirin emilimini azaltır. Beslenmeyi buna göre belirleyin,
  • C vitamini demir emilimini arttırdığından bebeğinize meyve suyu içirin.

Tagged , , , , ,

İlgili Yazılar

13 Yorum

  1. Ayse25 Eylül 2014 at 19:17Reply

    Selam. Benim kan değerlerim demirim çok çok düşük neredeyse hiç yok gibi. Uzun zamandır tedavi görüyorum ilaçlar fayda etmiyor. Yaklaşık 1 yıldır serum tedavisi görüyorum. Her seferinde dozunu arttırmalarına rağmen iyi olmuyor. Hep halsizim çok çabuk yoruluyorum. Ellerimi hissetmediğim çok oluyor. Gözlerim birden kararıyor düşüp kalıyorum. Neden böyle olduğunu bilmiyorlar. Sizlerin bana bir tavsiyesi olur mu? Artık ben de normal insanlar gibi yaşamak istiyorum.

  2. büşra28 Nisan 2014 at 17:59Reply

    Arkadaşlar kırmızı et, pekmez vs.re yiyip bol su için.

  3. ceren15 Temmuz 2013 at 22:21Reply

    Doğru Emel kansızlık bu tür alışkanlıklar yapabiliyor. Toprak, kül yeme gibi. Hatta sabun yiyeni bile duymuştum.

  4. Emel31 Mart 2013 at 11:29Reply

    Benim de senelerdir kansızlık sorunum var. Artık benimki aşiri hale geldi. Çünkü benzin gibi şeyler koklamaya başladım. Artık bıktım lütfen yardım edin.

  5. esin02 Haziran 2012 at 05:46Reply

    Ellerimde ve kollarımda uzanırken telefonla uğraşıyorsam uyuşma oluyor . Ayaklarımda da öyle. Rengim epey soluk. 1 haftadır da aşırı uyku hali var. Normalde demir eksikliğim var ve yıllardır geçmedi. Kan değerlerim hep düşük. Demir oranı minimumlarda. Bu rahatsızlık şu ankinden başka bir tehlike arz ediyor mu? Son nokta nedir?

    • nil aydın06 Temmuz 2013 at 15:17Reply

      Bence akdeniz anemisi tahlili yaptırmalısın. Yıllardır bende de bu belirtiler vardı. Sonunda akdeniz anemisi taşıyıcısı olduğumu öğrendim ve demir eksikliği ile hiç alakası olmuyor. O yüzden bi tahlil yaptır derim.

  6. ebru şeyda29 Mayıs 2012 at 18:09Reply

    Bende bunlardan fazla bir de kan kusma var. Haftada en az 5 kez oluyor bazen de günde 5 kez.

    • davut erkent15 Mart 2014 at 10:09Reply

      Mide kanamanız olabilir. Bu kanamalardan dolayı da kaybettiğiniz kan anemiye yol açabilir.

  7. hacer12 Mayıs 2012 at 20:59Reply

    Kan değerlerim 6.1 ve yorgunluk, halsizlik ile yüksek kalp çarpıntım var. Henüz 17 yaşındayım. İlaçlar hiçbir işe yaramıyor. Koşamıyorum koşunca nefesim daralıyor, gözlerim kararıyor. Ne yapmam gerekiyor?

  8. Sevgi sayman23 Nisan 2012 at 18:46Reply

    Bende sürekli oluşan demir eksikliği ve kansızlık var. Bu sebepten ilaç kullanıyorum fakat ilaç kullanmama rağmen hgb 8’lerde ve htc 26’larda kalıyor. Bir sürü tahlil yaptırdım nedeni adet kanamalarından olabilir deniyor. Ben hayatım boyunca ilaç kullanmak zorunda mıyım? Bunun başka bir tedavisi yok mu? Çok dengeli beslenen bir insanım ve sağlıklı yaşamaya dikkat ediyorum. Demir eksikliği ve kansızlıktan dolayı hep rahatsız kalıyorum. Ne yapmam lazım lütfen bana yol gösterir misiniz?

  9. harun kaynar17 Nisan 2012 at 08:23Reply

    Tedavisi mümkün mü?

  10. Merve20 Mart 2012 at 11:41Reply

    Benim annemde kansızlık var ve iğneyle tedavi olmaya başladı. Kendisi işinden dolayı kimyasallarla işinden dolayı oldukça iç içe vakit geçiriyor. İşinden dolayı kansızlık rahatsızlığına bir zararı olur mu ?

  11. ahmet can07 Ekim 2011 at 15:41Reply

    Bende bu belirtilerin hepsi var, ilaç da kullanıyorum; ama 1 hafta ne baş dönmesi ne halsizlik ne yorgunluk hiç birşey olmuyor. Bazen oluyor ama günleri değişiyor. Tabii ki hareketsiz kaldığım zaman. Benimki biraz tuhaf.

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sitemiz sorulara cevap vermek için bir danışmanlık servisi vermemektedir ve doktorlara görev vermemektedir. Sorulara verilecek cevaplar tamamen gönüllülük esasına göredir, ve ziyaretçilerimizin deneyimlerini paylaşmak için fırsat tanımak üzere yorum kısmı açık tutulmaktadır.

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Hakkımızda
Sağlık.Net ziyaretçilerine sağlık durumları hakkında ihtiyaç duyulan bilgileri sağlamayı amaçlayan bir web sitesidir. Sitemizde yer alan bilgiler güncel ve güvenilir kaynaklardan elde edilmektedir. Sizler de kişisel tecrübelerinizi ve sitemizdeki yazılar hakkındaki görüşlerinizi yazıların altında bulunan yorum kısmı aracılığıyla ziyaretçilerimizle paylaşabilirsiniz.
Son Yorumlar
Facebook
UYARI
Bu sitede yer alan tüm içerik bilgilendirme amaçlıdır. Sağlık.Net sitesi hastalık teşhis ve tedavi hizmetleri vermemektedir. Herhangi bir sağlık probleminiz olması durumunda ilgili doktorlar ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.